{"id":4351,"date":"2025-12-16T00:23:46","date_gmt":"2025-12-15T22:23:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pewne.eu\/?post_type=product&p=4351"},"modified":"2025-12-31T15:46:41","modified_gmt":"2025-12-31T13:46:41","slug":"walenty-zwierkowski-wybor-publicystyki-emigracyjnej-oprac-marek-stanisz","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/www.pewne.eu\/index.php\/produkt\/walenty-zwierkowski-wybor-publicystyki-emigracyjnej-oprac-marek-stanisz\/","title":{"rendered":"Walenty Zwierkowski, Wyb\u00f3r publicystyki emigracyjnej. Oprac. Marek Stanisz"},"content":{"rendered":"

Biografia Zwierkowskiego to fascynuj\u0105ca lektura dla historyk\u00f3w, ale te\u017c \u015bwietny materia\u0142 dla wyobra\u017ani. By\u0142 on wszak \u017co\u0142nierzem, ziemianinem i politykiem, a obok tego cz\u0142onkiem tajnych organizacji i niestrudzonym konspiratorem, uczestniczy\u0142 w wielu bitwach i poufnych misjach, obraca\u0142 si\u0119 w najbardziej wp\u0142ywowych kr\u0119gach, wielokrotnie zmienia\u0142 kraje i miejsca pobytu, pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 fa\u0142szywymi nazwiskami, by\u0142 deportowany, siedzia\u0142 w wi\u0119zieniu, zosta\u0142 nawet skazany na kar\u0119 \u015bmierci. Dorabia\u0142 si\u0119 w tych rolach szacunku, rozg\u0142osu, order\u00f3w, a tak\u017ce \u2013 zaci\u0119tych wrog\u00f3w. Urodzony w\u00a01788 roku jako przedstawiciel \u015bredniozamo\u017cnej szlachty, sp\u0119dzi\u0142 dzieci\u0144stwo w\u00a0rodzinnym domu w\u00a0Mokrzeszu, kt\u00f3ry po II rozbiorze, w\u00a01793 roku, znalaz\u0142 si\u0119 w\u00a0granicach pa\u0144stwa pruskiego. To z\u00a0tej przyczyny m\u0142ody Walenty podj\u0105\u0142 w\u00a01804 roku studia prawnicze na\u00a0pruskim w\u00f3wczas uniwersytecie w\u00a0Halle. Porzuci\u0142 je jednak dwa lata p\u00f3\u017aniej, na\u00a0wie\u015b\u0107 o\u00a0tworzeniu si\u0119 wojska polskiego w\u00a0armii Napoleona, wiedziony nadziejami, jak wielu innych w\u00a0tym czasie, na\u00a0odbudow\u0119 polskiego pa\u0144stwa. Kilka nast\u0119pnych lat sp\u0119dzi\u0142 w\u00a0wojsku, s\u0142u\u017c\u0105c m.in. w\u00a0s\u0142ynnym 1 Pu\u0142ku Szwole\u017cer\u00f3w-Lansjer\u00f3w Gwardii Cesarskiej, ws\u0142awionym m.in. szar\u017c\u0105 pod Somosierr\u0105 (w\u00a0kt\u00f3rej zreszt\u0105 jego szwadron nie uczestniczy\u0142). S\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105 zako\u0144czy\u0142 w\u00a01809 roku, po udziale w\u00a0kilku bitwach, odniesieniu wielu ran (w\u00a0tym ci\u0119\u017ckiej), otoczony chwa\u0142\u0105 dzielnego \u017co\u0142nierza, z\u00a0pisemnym wyr\u00f3\u017cnieniem w\u00a0kieszeni i\u00a0francuskim Krzy\u017cem Legii Honorowej na\u00a0piersi.
\nPo powrocie do rodzinnych stron rozpocz\u0105\u0142 gospodarowanie w odziedziczonej po rodzicach wsi Bia\u0142a Wielka pod Lelowem, ale szybko zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 publiczn\u0105 \u2013 najpierw na forum powiatu lelowskiego, potem wojew\u00f3dztwa krakowskiego, wreszcie powsta\u0142ego w 1815 roku Kr\u00f3lestwa Kongresowego. W 1825 roku wybrano go do sejmu \u2013 zosta\u0142 deputowanym, czyli reprezentantem spo\u0142eczno\u015bci miejskich\u00a0 najpierw okr\u0119gu olkuskiego, a w 1830 roku \u2013 si\u00f3dmego okr\u0119gu (tzw. cyrku\u0142u) miasta Warszawy. Ws\u0142awi\u0142 si\u0119 w tej roli jako jeden z najodwa\u017cniejszych cz\u0142onk\u00f3w sejm\u00f3w 1825 i 1830 roku. By\u0142 z pewno\u015bci\u0105 deputowanym niepokornym. Da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako dzia\u0142acz opozycji sejmowej, autor lub inicjator rozmaitych petycji, interpelacji i odezw, bezkompromisowy m\u00f3wca, nieustraszony obro\u0144ca praw poselskich, autor protestu przeciwko os\u0142awionemu \u201eartyku\u0142owi dodatkowemu\u201d, wymuszaj\u0105cemu tajno\u015b\u0107 obrad sejmowych, innymi s\u0142owy \u2013 jako zdecydowany obro\u0144ca konstytucyjnych prerogatyw sejmu Kr\u00f3lestwa.
\nWalenty Zwierkowski sta\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c jednym z najaktywniejszych cz\u0142onk\u00f3w sejmu obraduj\u0105cego w czasie powstania listopadowego. To w\u0142a\u015bnie on \u2013 warto ten fakt stale przypomina\u0107! \u2013 mia\u0142 sw\u00f3j wielki udzia\u0142 w ustanowieniu przez \u00f3wczesny sejm bia\u0142o-czerwonych barw narodowych, obowi\u0105zuj\u0105cych do tej pory. To on by\u0142 te\u017c aktywnym cz\u0142onkiem radykalnego Towarzystwa Patriotycznego, kt\u00f3re z determinacj\u0105 mobilizowa\u0142o najwy\u017csze w\u0142adze powsta\u0144cze do zdecydowanych dzia\u0142a\u0144 na rzecz przywr\u00f3cenia niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa polskiego. To w\u0142a\u015bnie w tym okresie przywdzia\u0142 te\u017c mundur Gwardii Narodowej. Wraz z kl\u0119sk\u0105 powstania Zwierkowski zosta\u0142 zmuszony do emigracji, gdy\u017c w okupowanym przez Rosjan kraju nie by\u0142o ju\u017c dla niego miejsca: jego maj\u0105tek zosta\u0142 skonfiskowany przez w\u0142adze rosyjskie, a on sam \u2013 zaocznie skazany na kar\u0119 \u015bmierci. Czas ten przepe\u0142niony by\u0142 wytrwa\u0142\u0105 robot\u0105 polityczn\u0105: uczestnictwem w pracach coraz to nowych stronnictw emigracyjnych i tajnych organizacji mi\u0119dzynarodowych, pr\u00f3bami wskrzeszenia sejmu na wychod\u017astwie, poufnymi misjami dyplomatycznymi, kilkuletnim ukrywaniem si\u0119 na ziemiach polskich, aktywno\u015bci\u0105 pisarsk\u0105. Zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 on w\u00f3wczas w prace licznych ugrupowa\u0144 demokratycznych: Zjednoczenia Emigracji Polskiej, M\u0142odej Polski, Towarzystwa Demokratycznego Polskiego, Zemsty Ludu. By\u0142 aktywny jako rzecznik interes\u00f3w polskich wychod\u017ac\u00f3w \u2013 wsp\u00f3\u0142organizowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 polityczn\u0105 \u015brodowisk emigracyjnych, d\u0105\u017cy\u0142 do ich integracji, inicjowa\u0142 przer\u00f3\u017cne sk\u0142adki na rzecz wsp\u00f3\u0142towarzyszy, a nieco p\u00f3\u017aniej zabiega\u0142 o godne poch\u00f3wki rodak\u00f3w i dba\u0142 o ich groby. Zmar\u0142 w Pary\u017cu 17 grudnia 1859 roku \u2013 po niemal trzydziestu latach emigracyjnej tu\u0142aczki. Odchodzi\u0142, jak zapisano w nekrologu: \u201eopatrzony \u015bw. sakramentami, z\u00a0wiar\u0105 w\u00a0Boga i\u00a0przysz\u0142o\u015b\u0107 Polski\u201d, jak dodawali \u015bwiadkowie: do\u00a0ostatnich chwil zatrudniony my\u015blami \u201eo\u00a0sprawie ojczystej\u201d.
\n[fragm. ze wst\u0119pu Marka Stanisza]<\/p>\n

Wyb\u00f3r publicystyki Zwierkowskiego, opracowany i poprzedzony wst\u0119pem przez Marka Stanisza, wybitnego znawc\u0119 epoki i jej literatury, pogrupowany jest w 4 cz\u0119\u015bci. Pierwsza to przem\u00f3wienia okoliczno\u015bciowe, druga – rozrachunki z powstaniem, trzecia – sprawy kraju i emigracji, czwarta – po\u015bwi\u0119cona jest poszukiwaniom drogi do niepodleg\u0142o\u015bci. Ksi\u0105\u017cka opatrzona jest wst\u0119pem i pos\u0142owiem Miros\u0142awa Skrzypczyka, posiada kalendarium (bibliografi\u0119) wyst\u0105pie\u0144 Zwierkowskiego, indeks os\u00f3b. Wydana zosta\u0142a ze \u015brodk\u00f3w Lelowskiego Towarzystwa Historyczno-Kulturalnego.<\/p>\n

Spis tre\u015bci<\/div>\n
Wst\u0119p: P\u0142omie\u0144 i \u017car 7<\/div>\n
Portret\u00a0 7<\/div>\n
Homo politicus8<\/div>\n
\u201ePisa\u0142 i m\u00f3wi\u0142\u201d 13<\/div>\n
Sztuka s\u0142owa\u00a0 19<\/div>\n
Upami\u0119tnienia 22<\/div>\n
Nota edytorska 23<\/div>\n
Publicystyka emigracyjna Walentego Zwierkowskiego \u2013<\/div>\n
kalendarium 27<\/div>\n
Sekcja I. Autorskie prace publicystyczne Zwierkowskiego27<\/div>\n
Sekcja II. Przek\u0142ady1<\/div>\n
Sekcja III. Odezwy, sprawozdania, raporty i korespondencje\u00a0sporz\u0105dzone m.in. przez Walentego Zwierkowskiego w imieniu<\/div>\n
polskich organizacji emigracyjnych (wyb\u00f3r) 32<\/div>\n
Cz\u0119\u015b\u0107 I: Przem\u00f3wienia okoliczno\u015bciowe 37<\/div>\n
G\u0142os obywatela Zwierkowskiego Walentego na obchodzie rocznicy\u00a0w dniu 29 listopada 1835 [roku] w Pary\u017cu 37<\/div>\n
G\u0142os Walentego Zwierkowskiego prezyduj\u0105cego na obchodzie\u00a0uroczystym og\u00f3lnym przez Polak\u00f3w w Pary\u017cu 29 listopada 1841\u00a0roku odbytym 44<\/div>\n
Mowa Walentego Zwierkowskiego, cz\u0142onka Komitetu Narodowego\u00a0Polskiego [na obchodzie rocznicy Rewolucji Polskiej\u00a029 listopada 1843 r.] 47<\/div>\n
G\u0142os Walentego Zwierkowskiego przy stawianiu pomnika\u00a0deputowanemu Wo\u0142owskiemu w Pary\u017cu dnia 12 maja na cmentarzu\u00a0P\u00e8re-La-Chaise 1844 r. 51<\/div>\n
Cz\u0119\u015b\u0107 II: Rozrachunki z powstaniem 55<\/div>\n
Zaburzenie w Warszawie dnia 29 czerwca 183155<\/div>\n
Misja Zwierkowskiego od Rz\u0105du Narodowego do obozu\u00a0d. 15 sierpnia 1831 r. 65<\/div>\n
Regimentarze70<\/div>\n
Gwardia Narodowa78<\/div>\n
Odpowied\u017a Gwardzi\u015bcie83<\/div>\n
Cz\u0119\u015b\u0107 III: Sprawy kraju i emigracji 86<\/div>\n
Krzy\u017c Legii Honorowej86<\/div>\n
O narodowo\u015bci polskiej pod rz\u0105dem austriackim88<\/div>\n
Ca\u0142oroczne usi\u0142owania reprezentant\u00f3w w celu zawi\u0105zania sejmu\u00a0na obcej ziemi 93<\/div>\n
Kilka s\u0142\u00f3w o czynno\u015bciach cz\u0142onk\u00f3w sejmu polskiego108<\/div>\n
Dzia\u0142ania jenera\u0142a Bema i Komitetu Narodowego w emigracji\u00a0 120<\/div>\n
Kilka s\u0142\u00f3w o funduszach emigracyjnych129<\/div>\n
[Wspomnienie o Faustynie Wi\u0119ckowskim] 131<\/div>\n
Dw\u00f3ch cz\u0142onk\u00f3w z Versailles [Uwagi nad projektem Manifestu<\/div>\n
Towarzystwa Demokratycznego Polskiego] 132<\/div>\n
Uwagi nad drugim projektem do manifestu TDP138<\/div>\n
D\u0105\u017cno\u015b\u0107 Czartoryskich do korony polskiej 149<\/div>\n
\u017bywot genera\u0142a Kazimierza Ma\u0142achowskiego 165<\/div>\n
Groby polskie wsp\u00f3lne i oddzielne na cmentarzu paryskim\u00a0Du Nord, Montmartre 181<\/div>\n
Cz\u0119\u015b\u0107 IV: Drogi do niepodleg\u0142o\u015bci 184<\/div>\n
O w\u0142asno\u015bci w\u0142o\u015bcianom 184<\/div>\n
Ch\u0142op i szlachcic 191<\/div>\n
Do Wydawcy \u201eTygodnika\u201d 199<\/div>\n
Do Redakcji \u201eTygodnika\u201d201<\/div>\n
Ostatnia odpowied\u017a \u201eP\u00f3\u0142nocy\u201d 203<\/div>\n
[Uwagi o broszurze Nakwaskiego O nadaniu w\u0142asno\u015bci w\u0142o\u015bcianom\u00a0za wynagrodzeniem tera\u017aniejszych w\u0142a\u015bcicieli d\u00f3br] 207<\/div>\n
Uposa\u017cenie ch\u0142op\u00f3w, wynagrodzenie szlachty209<\/div>\n
Maksimum 222<\/div>\n
<\/div>\n
Pos\u0142owie: Ci\u0105gi dalsze. Walenty Zwierkowski i Lelowskie Towarzystwo Historyczno-Kulturalne 231<\/div>\n
Po\u015bmiertne \u017cycie Walentego Zwierkowskiego231<\/div>\n
Patron LTH-K234<\/div>\n
Dzia\u0142alno\u015b\u0107 LTH-K w latach 2005\u20132025235<\/div>\n
Indeks os\u00f3b 245<\/div>\n

Format: 160 x 220 mm<\/p>\n

Oprawa twarda<\/p>\n

ISBN\u00a0978-83-67962-36-0<\/p>\n

Lel\u00f3w \u2013 Kielce 2025<\/p>\n

Projekt ok\u0142adki:<\/p>\n

Micha\u0142 Staniaszek<\/p>\n

Opracowanie typograficzne: Adam Cedro<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wyb\u00f3r publicystyki wybitnej postaci polskiej emigracji polistopadowej, opracowany i poprzedzony wst\u0119pem przez Marka Stanisza. Pogrupowany jest w 4 cz\u0119\u015bci. Pierwsza to przem\u00f3wienia okoliczno\u015bciowe, druga – rozrachunki z powstaniem, trzecia – sprawy kraju i emigracji, czwarta – po\u015bwi\u0119cona jest poszukiwaniom drogi do niepodleg\u0142o\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":4352,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"product_cat":[419,481,134,17],"product_tag":[53,615,616,620,621,612,614,613,619,617,618,610,611,609],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pewne.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product\/4351"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pewne.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pewne.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pewne.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4351"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pewne.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4352"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pewne.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pewne.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=4351"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pewne.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=4351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}